HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Bibliotheek Utrecht ontsloeg ten onrechte drie medewerkers; FNV houdt Velsen in de gaten
17-07-2017
De Bibliotheek Utrecht heeft drie medewerkers ten onrechte ontslagen. Met terugwerkende kracht tot 1 maart 2017 (de datum van het ontslag) moet de bibliotheek de arbeidsovereenkomsten herstellen en de achterstallige salarissen betalen. De betrokken medewerkers moeten de hun bij het ontslag verleende transitievergoedingen terugbetalen.
Dat heeft de kantonrechter op 11 juli bepaald in een zaak die de drie medewerkers met steun van FNV Publiek Belang hadden aangespannen tegen de bibliotheek. De rechter heeft ze gelijk gegeven in hun standpunt dat ze ten onrechte ontslagen waren.
In een persbericht naar aanleiding van deze zaak, zegt Hanan Yagoubi, bestuurder van FNV Publiek Belang: ‘Een zeer terechte beslissing om deze ridicule ontslagvergunning van het UWV terug te draaien. Het UWV verleende de ontslagvergunning, ondanks dat er geen afspiegelingsprincipe was toegepast. Volkomen terecht dat deze drie medewerkers weer aan de slag kunnen en fijn dat er een einde is gekomen aan deze voor hen onzekere periode.’
Ton van Vlimmeren, directeur van Bibliotheek Utrecht, zegt desgevraagd: ‘We overleggen eerst met de andere partij. Daarna kan ik je meer laten weten.’
In het Algemeen Dagblad (AD) zegt Van Vlimmeren wel een beetje verrast te zijn door het feit dat het ontslag van drie medewerkers is teruggedraaid, omdat onder meer het UWV in eerste instantie wel kon leven met het ontslag. ‘Van Vlimmeren wijst erop dat zijn advocaat en die van de FNV met elkaar in overleg zijn over een oplossing. De bibliotheek heeft nog de mogelijkheid in hoger beroep te gaan. Of Van Vlimmeren dat gaat doen, hangt af van het resultaat van de gesprekken die de twee partijen voeren.’

Functies uitwisselbaar
Belangrijkste reden voor de rechter om het ontslag terug te draaien is dat het zogenaamde afspiegelingsprincipe (met uitwisselbare functies) niet is toegepast. In de volledige beschikking (geanonimiseerd te vinden op www.uitspraken.nl) zegt de rechter over de oude functie ‘Medewerker Bibliotheek’ (die de drie medewerkers bekleedden) en de nieuwe functie ‘Medewerker dienstverlening vestigingen’ (waar ze voor in aanmerking wilden komen) dat deze zodanig vergelijkbaar zijn dat ze als onderling uitwisselbaar moeten worden aangemerkt. De rechter: ‘Dat de functies niet wezenlijk verschillen, strookt met het beeld dat de heer [A] ter zitting heeft geschetst van het transitieproces dat de bibliotheek(branche) doormaakt. Volgens hem is het “een proces van jaren”. Aldus past de organisatiewijziging in een traject dat al veel eerder is ingezet, onder meer doordat de bibliotheekmedewerkers zijn ingeschakeld bij de uitvoering van de programmering, en ook na implementatie door zal lopen, onder meer door de voorgenomen investering in de verdere professionalisering van herplaatste medewerkers. Het vervallen van de oude functie van bibliotheekmedewerker en de vervanging ervan door de nieuwe functie moet dan ook worden beschouwd als (niet meer dan) een - verdere - stap in dat proces. Het is dan alleszins redelijk en billijk, en het kan van Bibliotheek Utrecht worden gevergd, dat de bestaande medewerkers in dat veranderingsproces worden meegenomen, althans dat bij de vanwege de teruglopende subsidie noodzakelijke inkrimping van het personeelsbestand het afspiegelingsbeginsel wordt toegepast. Daardoor kan bij de bepaling van de ontslagvolgorde niet op geschiktheid worden geselecteerd. Voor zover zou blijken dat [verzoeker 1], [verzoeker 2] of [verzoeker 3] in de veranderingen niet op eigen kracht mee kunnen, ligt het op de weg van Bibliotheek Utrecht om hun in het kader van het gebruikelijke functionerings- of beoordelingsgesprekken passende scholing of begeleiding aan te bieden.’

Geen verdringing
Eerder in de beschikking laat de rechter uitvoerig de verschillen, maar vooral de overeenkomsten zien tussen de functies ‘Medewerker Bibliotheek’ en ‘Medewerker dienstverlening vestigingen’. De rechter zegt: ‘Met partijen is de kantonrechter van oordeel dat de door Bibliotheek Utrecht toegepaste “stoelendansmethode”, waarbij de werknemers van wie de functie vervalt moeten solliciteren naar de nieuw gecreëerde functie en de werkgever mag selecteren wie van hen voor de nieuwe functie geschikt is, in elk geval niet het afspiegelingsbeginsel als selectiemethode mag verdringen, indien de oude en de nieuwe functie uitwisselbaar zijn. In dat geval moet het afspiegelingsbeginsel worden toegepast. Hiermee rijst de vraag of de genoemde functies uitwisselbaar zijn.’ Die vraag wordt door de rechter met ja beantwoord.

Wederom op de vingers
De Utrechtse Internet Courant (DUIC) meldt dat de bibliotheek ‘wederom op de vingers is getikt door de rechter’. Dit slaat op het feit dat de rechter in juni 2016 al geoordeeld had dat de bibliotheek ten onrechte betaalde krachten wilde vervangen door vrijwilligers (artikel 48 cao). De bibliotheek verklaarde toen meteen door te gaan met de reorganisatie. Een week later meldde de bibliotheek in dat verband zes medewerkers te zullen ontslaan. Nu blijkt dat drie van hen dit met succes hebben aangevochten bij de rechter.

Hoger beroep verloren
In december 2016 bleek dat de bibliotheek het hoger beroep tegen de uitspraak over de inzet van vrijwilligers had verloren. Hanan Yagoubi zei toen in een persbericht: ‘Dit is niet alleen goed nieuws voor de medewerkers van de Bibliotheek Utrecht, maar voor alle bibliotheekmedewerkers in Nederland. De cao-afspraak, die wij landelijk hebben gemaakt tegen verdringing van echte banen door de inzet van vrijwilligers, laat zijn werking zien.’
Yagoubi zei verder: ‘De gang naar de rechter was nooit onze gewenste route, maar was in het belang van alle bibliotheekmedewerkers onvermijdelijk. Onze leden maken zich niet alleen zorgen om hun baan, maar zien ook de kaalslag in de kwaliteit en dienstverlening van de bibliotheken. Vrijwilligers zijn prima om een bibliotheekteam mee te versterken, maar mogen niet echte banen verdringen. De reorganisatie van de Bibliotheek Utrecht hoeft niet ten koste te gaan van echte banen en kwaliteit van de dienstverlening aan de bezoekers van de bibliotheek. Gelukkig is de rechter het hiermee eens.’

Raadsvragen
De Utrechtse Internet Courant (DUIC) meldt op 16 juli dat de SP, GroenLinks, de Partij voor de Dieren en Stadsbelang Utrecht (samen goed voor 16 zetels in de 45-koppige gemeenteraad) naar aanleiding van de kwestie wethouder Jeroen Kreijkamp (D66) enkele schriftelijke vragen hebben voorgelegd. De partijen willen van de wethouder onder andere weten hoe het functioneren van de bibliotheek als werkgever wordt beoordeeld in de zaak van de ontslagen medewerkers, welke gevolgen het vonnis heeft voor de begroting en de beoogde reorganisatie van Bibliotheek Utrecht nu de ontslagen medewerkers weer op de loonlijst staan en of de wethouder erkent dat er managementfouten zijn gemaakt tijdens de reorganisatie van de bibliotheek waarbij het besluit is genomen om de medewerkers te ontslaan. Daarnaast willen de partijen inzage hebben in de kosten die zijn gemaakt tijdens het proces en willen ze van de wethouder het oordeel over de besteding van de gemeentelijke subsidie, aldus DUIC.

Velsen
Yagoubi maakt zich ook kwaad over de reorganisatie in Bibliotheek Velsen, waar als gevolg van een reorganisatie tweederde van het zittende personeel moet verdwijnen.
Het Haarlems Dagblad schreef 14 juli dat Yagoubi er geen voorstander van is externe bureaus aan te trekken om het personeel te beoordelen. Ze zegt: ‘Deze mensen werken twintig, vijfentwintig jaar in de bibliotheek en horen nu na al die jaren dat ze niet geschikt zijn voor een functie in de nieuwe bibliotheek. Maar wie kan bibliotheekwerk beter dan de mensen die dat al jaren doen? Andere medewerkers krijgen te horen dat ze niet geschikt (te maken) zijn voor een functie. Ze zijn jarenlang loyaal naar de bibliotheek geweest en worden nu afgeserveerd. Ze voelen zich vernederd.’ Maar volgens de directie worden er door de koersverandering van de bibliotheek andere eisen aan het personeel gesteld en zijn er andere vaardigheden nodig.
Het Haarlems Dagblad liet 14 juli in een ander bericht ook weten dat er in IJmuiden een groep inwoners het opneemt voor de medewerkers en dat de FNV inzet van vrijwilligers scherp in de gaten zal houden.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (2)

Wim Keizer
17-7-2017 18:42
In m'n gastblog van 11 juli 2017 noemde ik een zin als "transitie naar een toekomstbestendige, ondernemende aanbieder van maatschappelijke dienstverlening" gruwelijke clichétaal. De uitspraak van de kantonrechter in bovenvermelde zaak bewijst dat je er als directie, om bij dergelijke transities niet de vakbonden en de rechter op je dak te krijgen, wel voor moet zorgen dat die "transitie" niet in helaas vaak clichématige volzinnen over de nieuwe organisatie moet blijven steken, maar ook in de concrete beschrijving van nieuwe functies iets substantieels moet voorstellen.
 
Het is heel leerzaam, zowel voor werkgevers als werknemers, om de beschikking van de kantonrechter grondig door te lezen, met name waar het gaat om de vergelijking van de oude functiebeschrijving "Medewerker Bibliotheek" met die van de nieuwe "Medewerker dienstverlening vestigingen".
De rechter komt tot het oordeel dat de feitelijke inhoud zo weinig verschilt dat er sprake is van uitwisselbare functies. Ook vindt de rechter dat de medewerkers bij "transitieprocessen" door de directie "meegenomen  moeten worden" en passende scholing of begeleiding moeten krijgen.
 
Wat ook opvalt in de beschikking is dat een wel erg summiere samenvatting van het rappoprt-Cohen als feit wordt gepresenteerd, n.l. "transitie 'van collectie naar connectie' " (met gevolgen daarvan). Nu liet ik ik m'n gastblog zien dat ook 'via connectie naar collectie' een reële aanpak kan zijn.
 
Tot slot: de organisatiegraad is in het openbare bibliotheekwerk niet hoog. Waar alle werkgevers lid zijn van hun VOB, is het verstandig van werknemers om lid te zijn van een vakbond. Het zou heel kwalijk zijn als werknemers er serieus bang voor moeten zijn juist door zo'n lidmaatschap eerder hun baan kwijt te kunnen raken dan zonder lid te zijn van een vakbond.
In een gezond bibliotheekstelsel passen niet alleen 'transitieprocessen", maar ook machtsevenwicht tussen werkgevers en werknemers.
Irene Annegarn
21-7-2017 14:43
Felicitaties voor Hanan Yagoubi, de advocaat van FNV en drie medewerkers van Bibliotheek Utrecht. Wim, ik ben het eens met wat je schrijft over de wenselijkheid van een hogere organisatiegraad in het openbare bibliotheekwerk. De vakbond behartigt de belangen van werknemers. Niet alleen door het afsluiten van cao's, maar ook door hulp te bieden in conflictsituaties. Desnoods tot aan de rechter toe.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie