HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Vlaams memorandum voor een evenwichtig auteursrecht
21-10-2013
Informatie en cultuur moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Daarom pleit een omvangrijke groep culturele, wetenschappelijke en onderwijsinstellingen in Vlaanderen in een memorandum voor een meer evenwichtig auteursrecht. Daarin stellen de ondertekenaars dat het auteursrecht niet is aangepast aan de realiteit van een digitale samenleving en hiaten bevat. Zij willen dat politici stappen ondernemen om de balans te herstellen, zowel op Vlaams, federaal als Europees niveau.
De instellingen pleiten onder andere voor een fair use policy: eerlijk gebruik, zodat ze hun maatschappelijk relevante opdrachten ook op lange termijn kunnen uitvoeren. Zij vragen vooral meer duidelijkheid en meer inspraak. De beheersvennootschappen moeten een transparant beleid voeren en gebruikers moeten systematisch gehoord worden als er beslist wordt over het auteursrecht. Voor mensen met een leesbeperking, zoals slechtzienden of mensen met dyslexie, moet informatie kosteloos omgezet kunnen worden in een braille- of luistervorm.

De opstellers van het memorandum stellen dat het auteursrecht uit evenwicht is, omdat het niet aangepast is aan de realiteit van een digitale samenleving. 'En dat heeft gevolgen voor iedereen die eens een boek uitleent in de bib, een museum bezoekt of op een andere manier aan cultuur doet. Maar evengoed zorgt het voor een belemmering van innovatie, onderzoek en onderwijs. Culturele, wetenschappelijke en onderwijsinstellingen in Vlaanderen willen dan ook dat politici stappen ondernemen om de balans te herstellen. En dat zowel op Vlaams, Federaal als Europees niveau,' zo wordt gesteld op de website van de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie (VVBAD).

Actiepunten
De initiatiefnemers van het memorandum zijn het Samenwerkingsverband Auteursrecht en Samenleving (SA&S, bestaande uit 10 leden, waaronder de VVBAD, Bibnet en de Luisterpuntbibliotheek) en de Gebruikersgroep cultureel erfgoed en auteursrecht (45 leden). Uit naam van de culturele, wetenschappelijke en onderwijsinstellingen in Vlaanderen hebben zij, met het oog op de regionale, federale en Europese verkiezingen van 25 mei 2014, het memorandum opgesteld. Dat werd op 15 oktober gepubliceerd en bevat acht actiepunten:
1. Grenzen aan de uitbreiding van het auteursrecht.
2. Een meer transparante beschermingsduur.
3. Een grondige herwerking van de uitzonderingen: minder restricties en meer flexibiliteit voor nieuwe vormen van informatiegebruik.
4. Geen uitholling van de wettelijke uitzonderingen.
5. Ruimte voor digitalisering van cultureel erfgoed.
6. Transparante beheersvennootschappen.
7. Ondersteuning voor open access en datamining in het onderzoek.
8. Een eerlijk beleidskader voor het hergebruik van overheidsinformatie.

Het memorandum is mede ondertekend door:
- het Cultureel-erfgoedoverleg
- FOV. Federatie Sociaal-Cultureel Werk
- Overleg Landelijke Archieven Vlaanderen (OLAV)
- Vereniging Vlaamse Cultuur- en gemeenschapscentra vzw (VVC)

Eisen per beleidsniveau
Zowel op Europees, federaal als Vlaams niveau zijn eisen geformuleerd. Op Europees vlak willen de opstellers: dat het Europees Parlement werk gaat maken van een inkorting van de auteursrechtelijke beschermingstermijn; dat bij de komende evaluatie van de Europese Auteursrichtlijn uit 2001 meer ruimte gemaakt wordt voor uitzonderingen, zoals voor e-uitleen en voor ontsluiting van collecties van instellingen, op basis van een fair use-bepaling; en dat de recent goedgekeurde Richtlijn verweesde werken wordt herzien, omdat die enerzijds te beperkend is en anderzijds onhaalbare eisen stelt.

Op federaal vlak worden de Belgische parlementariërs opgeroepen een eind te maken aan de onrechtvaardige uitholling van de uitzonderingen op het auteursrecht door DRM; de bestaande uitzondering voor mensen met een visuele beperking te verruimen naar mensen met een leesbeperking; te zorgen voor een transparant kader voor het collectief beheer van auteursrechten; te zorgen voor het snel omzetten naar het Belgisch recht van de bepalingen in het WIPO-Treaty on limitations and exceptions for visually impaired persons and persons with print disabilities van 27 juni 2013.

Vlaamse parlementsleden worden opgeroepen werk te maken van een overlegplatform tussen gebruikers en rechthebbenden en ze moeten de instellingen betrekken bij de herziening van het Vlaams decreet inzake hergebruik van overheidsinformatie.

Inspiratie voor een meer gebalanceerd auteursrecht kan onder meer worden gevonden in de Wittem Code of Draft / European Copyright Code uit 2010, aldus de ondertekenaars van het memorandum.

De volledige tekst van het memorandum is hier (pdf) te vinden. In deze tekst worden de bovengenoemde acht actiepunten uitgebreider toegelicht.

Zie ook het Memorandum van de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw (VVBAD) voor de verkiezingen van 2014


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie