HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Kleintje Cultuur stimuleert brede ontwikkeling peuters en kleuters
Ilona Verhoeven
17-09-2012
Cubiss heeft het project Kleintje cultuur ontwikkeld: een cultuureducatieproject voor peuters, waarin literatuur, media, kunst en erfgoed hun weg vinden naar de belevingswereld van de allerkleinsten. 
In het project werken professionals van diverse provinciale clubs op het gebied van cultuur en educatie samen. ‘Het gaat niet alleen om producten die we willen verkopen’, zegt Maja Bunthof, adviseur educatie bij Cubiss. ‘Het is het mooist als verschillende organisaties op het gebied van cultuur en educatie elkaar opzoeken en kunnen aanvullen qua expertise.’ De Brabantse PSO ontwikkelde Kleintje Cultuur in samenwerking met Erfgoed Brabant en Kunstbalie.

Netwerk
De bibliotheek kan door haar relaties met voorschoolse instellingen en door samenwerkingsverbanden in het kader van leesbevorderingsprogramma's een leidende positie innemen, stelt Bunthof, die als projectleider van de doelgroep 0 tot 4 jaar verantwoordelijk is voor Kleintje Cultuur en ook het al project BoekStart in de kinderopvang onder haar hoede heeft. ‘Het gaat erom dat je je profileert als deskundige. De bibliotheken beschikken over een uitgebreid netwerk als het gaat om de doelgroep 0 tot 4, daarin onderscheiden we ons. Dat is een goede basis om op voort te bouwen.’
In het project draait het om het verkennen en ervaren van literatuur, media, kunst en erfgoed. De laatste twee vallen onder het expertisegebied van de samenwerkingspartners. ‘Literatuureducatie en alles wat met mediawijsheid van doen heeft, wordt verzorgd door de bibliotheek.’ De bibliotheek biedt echter alle projecten aan, want ze fungeert als spin in het web voor het gehele programma. In die hoedanigheid zoekt de bibliotheek lokaal culturele partners om samen Kleintje Cultuur te organiseren.

Brede ontwikkeling
Het is voor het eerst dat er voor zulke jonge kinderen zo’n ambitieus programma voorhanden is. Daarmee onderstreept Cubiss het belang dat de Raad voor Cultuur aan kunst- en cultuureducatie voor kinderen hecht. ‘Als je het hebt over cultuur’, legt Bunthof uit, ‘is er een optelsom van disciplines waarmee je het jonge kind kunt bedienen.’ Bibliotheken zijn over het algemeen vooral gericht op leesbevordering. Bij Kleintje Cultuur is de gedachtegang dat behalve boeken ook media, kunst en erfgoed bijdragen aan taalontwikkeling en aan een brede ontwikkeling van het kind. Het hangt samen met het idee dat je ook praat en denkt door zang, theater en fotografie.
Cubiss biedt in een cultuurmenu een aantal thematische kant-en-klaar projecten aan op het gebied van kunst en cultuur voor 2- tot 4-jarigen. ‘Die doelgroep staat helemaal in the picture’, zegt Bunthof, ‘met name als het gaat om de doorgaande ontwikkelingslijn’. Kinderdagverblijven en peuterspeelzalen zijn de voornaamste afnemers. Naast een handleiding waarin alles in heldere bewoordingen aan de orde komt, zijn er voor ieder project kisten met allerlei materialen waar pedagogisch medewerkers eenvoudig mee aan de gang kunnen. ‘Bij het fotografieproject Kiek horen bijvoorbeeld gewone voorwerpen, zoals een lepel en een kledinghanger, maar ook twee digitale camera’s waarmee peuters aan de slag gaan. Bij Titatab, het nieuwe project mediawijsheid, wordt zelfs een iPad geleverd.’

Innovatief
Er is geprobeerd zo dicht mogelijk bij de belevingswereld van de kinderen te blijven. De jongste leeftijdscategorie is zintuiglijk ingesteld en reageert heel primair. Een van de uitgangspunten is daarom het prikkelen en stimuleren van de waarneming. Zien, horen, ruiken, voelen en proeven zijn heel belangrijk in de beleving van de kleintjes en dus ook in het project.
Het project wil een innovatief karakter hebben. ‘Het innovatieve zit in het centraal stellen van het jonge kind en daarmee in de aandacht voor de brede ontwikkeling’, verduidelijkt Bunthof. Er wordt naar gestreefd dat de deelnemertjes een bijzondere, zo mogelijk zelfs magische, ervaring hebben. De kinderen worden in dit verband ook gezien als vormgevers van de toekomst. Ze zijn over het algemeen heel ondernemend en sterk gericht op creatieve processen. Deze eigenschappen worden wel 21st century skills genoemd en de ontwikkeling daarvan krijgt tegenwoordig veel aandacht. Met Kleintje Cultuur wil Cubiss verder gaan dan alleen taal en rekenen. In een ‘zinvolle context’ wordt een beroep gedaan op verschillende talenten: leren luisteren, praten, lezen en denken.

Potentie
Wie denkt dat peuters net zo goed gewoon een beetje kunnen spelen, mist echt iets, waarschuwt Bunthof. ‘Kinderen hebben veel potentie; die moet je aanwakkeren en stimuleren, dat is onze rol.’ Er wordt met duidelijke doelstellingen gewerkt, want ‘we willen iets bereiken’, verklaart Bunthof. Ook wordt alles goed getest. ‘Het gaat nou eenmaal niet altijd zoals je verwacht. Je denkt dat het zo en zo verloopt, maar kinderen reageren soms toch weer anders. De evaluaties worden gebruikt om de projecten te verbeteren.’
Kortom: je moet weten wat je aan het doen bent en waar je naartoe wilt. ‘Dat klinkt heel zakelijk, maar het klopt. Ook inhoudelijk weten we waar we het over hebben.’
Hoe de uitwerking van het cultuurprogramma op langere termijn is, kan Bunthof nog niet zeggen. ‘Maar je merkt meteen of de kinderen iets oppikken. Je legt een kiem voor het vervolg.’
In Brabant lijkt Kleintje Cultuur hoge ogen te gooien bij ouders en pedagogisch medewerkers die dagelijks met peuters van doen hebben. Vanaf oktober is het programma ook opgenomen in de landelijke Databank Methodieken Pedagogische Kwaliteit van het Nederlands Jeugdinstituut (NJI). Bunthof is trots: ‘Het programma wordt daardoor ook landelijk bekend.’

Kennisdag
Op 13 november organiseert Cubiss een kennisdag over de doelgroep 0 tot 4, waarop ook bibliotheken van buiten het Brabantse netwerk welkom zijn. Op deze dag worden alle nieuwe producten van Cubiss gepresenteerd, zoals Momo, dat gaat over voorlezen met babies.

Meer informatie op de website van Cubiss 

Tekst: Ilona Verhoeven


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie