HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Vlaamse bibliotheken moeten auteursrechten betalen voor voorleesactiviteiten voor kinderen
13-03-2012
In België is enige ophef ontstaan over een bericht in De Morgen dat bibliotheken auteursrechten moeten betalen voor voorleesuurtjes die ze organiseren voor kinderen.
In eerste instantie meldde De Morgen dat Bibliotheek Dilbeek een telefoontje had gekregen van Sabam, een Belgische auteursrechtenorganisatie, dat men moest betalen voor de voorleesuurtjes die de bibliotheek twee keer per maand organiseert voor kinderen. 
Alexandra Vervaecke van Bibliotheek Dilbeek in De Morgen: 'Er komen elke keer een tiental kinderen. Een tijd geleden werden we plots gecontacteerd door Sabam met de mededeling dat we moesten betalen. Ik heb het uitgerekend: voor ons zou dat komen op een 250 euro per jaar. Dat is best veel voor een extra activiteit met vrijwilligers.'

'Een paar honderd euro klinkt misschien niet veel, maar voor een kleine bibliotheek is het best veel geld en werkt het niet leesbevorderend,' zegt An Valkenborgh van de vzw Linc, die voorleespunten helpt opzetten in de bibliotheken. Valkenborgh zegt dat er ook nog andere bibliotheken gecontroleerd zijn of al een bijdrage betalen.

Sabam ontkent in het artikel in De Morgen niet dat ook voor de voorleesmomenten voor kinderen in de bibliotheek betaald moet worden. 'De lijst met tarieven staat op onze website. Maar dit is zeker geen campagne waarbij we systematisch brieven naar bibliotheken sturen. Wij hebben een dienst die zich bezighoudt met het opsporen van evenementen waarvoor rechten moeten worden betaald. Het kan zijn dat ze een affiche hebben gezien en dus contact hebben opgenomen. Voor bibliotheken is er geen uitzondering in de wet. Het zijn publieke plaatsen en dus moet er betaald worden voor een voorleessessie,' aldus woordvoerder Jérôme Van Win van Sabam.

Verschillende politieke partijen hebben verontwaardigd gereageerd op het bericht. Vlaams parlementslid Yamila Idrissi (SP.A) noemt het tegenover Nieuwsblad 'hallucinant', terwijl Groen het heeft over 'de boze wolf.'
Bart Caron van Groen stelt: 'Het is schandalig dat Sabam wil profiteren van de voorleesuurtjes.' Volgens Caron is het gehanteerde onderscheid tussen scholen en bibliotheken 'absurd'. 'Scholen zijn vrijgesteld van het betalen van auteursrechten, maar bibliotheken zijn publieke plaatsen en dus moet er betaald worden. Dit leidt tot de absurde situatie dat men een identieke klasgroep kan hebben, een identieke verteller en een identieke tekst, maar dat men vrijgesteld is van auteursrechten wanneer het voorlezen binnen de schoolmuren gebeurt en niet wanneer er in de bibliotheek wordt voorgelezen'. Het Groen-parlementslid wil daarom dat bibliotheken net als scholen vrijgesteld worden.
Yamila Idriss van SP.A zegt: 'Terwijl het beleid alles doet om leesbevordering te stimuleren gaat Sabam dat ontmoedigen.'

Ook de Vlaamse Auteursvereniging (VAV) reageert kritisch en wijst erop dat er verschillende rechtenmaatschappijen bestaan waar auteurs bij aangesloten zijn. Erik Vlaminck van de VAV verwijst ook naar de billijke leenrechtvergoeding waar aan gewerkt wordt. 'Bibliotheken zullen daarvoor al moeten betalen. Het lijkt me te gek die bibliotheken nog eens lastig te vallen met het betalen van rechten voor voorleesuurtjes', aldus Vlaminck tegenover Nieuwsblad.

 Een paar uur na de berichtgeving door De Morgen publiceerde Sabam, waarschijnlijk toch enigszins geschrokken door alle commotie die intussen in de media en de sociale media was ontstaan over het bericht in De Morgen, een persbericht op haar site waarin de organisatie spreekt van 'foutieve informatie die in de media verschenen is omtrent de inningen van auteursrechten voor publieke lezingen in bibliotheken'.  'SABAM wordt geconfronteerd met talrijke reacties, waarin beweerd wordt dat zij 250 € geïnd zou hebben voor een publieke lezing in een bibliotheek in Vlaams-Brabant. Dit is echter niet juist! De bibliotheek in kwestie betaalt effectief 239 € per jaar aan SABAM, weliswaar voor het gebruik van muziek in haar gebouw,' zo meldt het persbericht.
De auteursrechtenorganisatie stelt in hetzelfde persbericht wel auteursrechten te innen voor de publieke lezingen van literaire werken, maar dat enkel onder bepaalde voorwaarden te doen: het werk dient beschermd te zijn, d.w.z. dat het niet tot het publieke domein behoort (minder dan 70 jaar na het overlijden van de auteur). Daarnaast dient het werk geschreven, vertaald of aangepast te zijn door een auteur die het beheer van zijn rechten aan SABAM heeft toevertrouwd. 'Indien aan deze twee voorwaarden is voldaan, zal SABAM in overeenstemming met haar missie auteursrechten innen bij de organisator van deze publieke lezing,' zo meldt het bericht.

Indien SABAM auteursrechten had moeten innen, zou zij een tarief van ongeveer 15 € gehanteerd hebben voor een publieke lezing in deze bibliotheek, stelt de organisatie in reactie op het eerdere bericht in De Morgen, dat enkele uren later in een vervolgbericht aandacht besteed aan de reactie van Sabam.

Christophe De Preter, directeur-generaal van Sabam, geeft op Radio 1 een toelichting waarin hij onder andere zegt dat hij begrijpt dat de storm van kritiek mede opgewekt is omdat het om een voorleesuurtje voor kinderen gaat, 'maar wij mogen geen verschil maken tussen voorlezen voor volwassen of voor kinderen'.  Volgens De Preter stuurt zijn organisatie per jaar ongeveer 300 facturen naar bibliotheken voor lezingen of voorleesactiviteiten, op een totaal van 250.000 facturen dat Sabam jaarlijks verstuurt.

Op Kenniskantoor zijn twee discussies te vinden (hier en hier) waaruit blijkt dat er bij de Vlaamse bibliotheken behoorlijk wat verwarring bestaat over deze kwestie. Verschillende bibliotheken maken in deze threads melding van door Sabam toegezonden facturen. Hannes Cannie, jurist bij LOCUS, geeft aan dat VVBAD, Bibnet en LOCUS binnenkort zullen komen met een reactie.

Zie ook dit commentaar op de website van advocatenkantoor SOLV




Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie