HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Rechter verwerpt Google Books Settlement
23-03-2011
Een Amerikaanse rechter heeft een streep gezet door een schikking tussen Google en Amerikaanse auteurs- en uitgeversorganisaties. Daardoor komen de plannen die Google heeft om een digitale bibliotheek op te zetten op de tocht te staan.
Google heeft sinds december 2004 zo'n 15 miljoen boeken gedigitaliseerd en doorzoekbaar gemaakt via Google Books, met mogelijk de bedoeling ze later ook te verkopen. Vele van deze boeken werden beschikbaar gesteld door vooraanstaande bibliotheken. Dit leidde tot protest onder auteurs en uitgevers in de Verenigde Staten. 
Eind 2008 sloot Google echter een voorlopige schikkingsovereenkomst met Amerikaanse organisaties van auteurs en uitgevers over het digitaliseren en via een elektronische databank beschikbaar stellen van boeken; de zogenoemde Google Books Settlement (ook wel: Amended Settlement Agreement, ASA) waarvoor Google 125 miljoen dollar op tafel legt.  In de schikking werd onder andere bepaald dat Google een systeem zou opzetten waarbij auteurs en belanghebbenden zich kunnen registreren en zo kunnen meedelen in Google's opbrengsten van de verkoop van boeken die niet meer in de handel verkrijgbaar zijn maar waar nog wel copyright op rust.

De Amerikaanse overheid liet de zaak echter voor de rechter komen om te onderzoeken of de afspraak niet te ver ging. Volgens auteursrechtenexperts en concurrenten als Amazon en Microsoft zou Google met deze schikking een monopolie kunnen verkrijgen in de boekenmarkt.

Volgens de rechter gaat de schikking inderdaad te ver omdat Google hiermee de exploitatierechten van de boeken claimt, terwijl het bedrijf volgens de rechter geen toestemming heeft van de eigenaren van die rechten. Rechter Chin erkent volgens de New York Times weliswaar dat het realiseren van een universele digitale bibliotheek velen tot nut zal dienen, maar voor vele schrijvers is de deal 'niet fair, passend en redelijk'. De rechter laat in zijn uitspraak echter wel ruimte voor een zogenoemde 'opt-in'-oplossing, zo schrijft de Guardian. Daarmee zouden rechthebbenden expliciet moeten aangeven of hun boek in Google Books mag terugkomen. Maar Google heeft daar voorlopig geen zin in. De bestaande regeling ging uit van een opt-out-benadering, waarbij rechthebbenden het expliciet moeten aangeven als ze niet aan de overeenkomst willen deelnemen. Hierdoor vallen ook alle zogenoemde 'verweesde werken' (waarop nog wel copyright rust, maar waarvan de rechthebbenden onbekend of onvindbaar zijn) binnen de regeling. Een van de bezwaren van de rechter is dat dit nu geregeld is via een private overeenkomst en niet via publieke wetgeving. Hij wijst erop dat het het Amerikaanse Congres is dat met betrekking tot die verweesde werken voor regelgeving moet zorgen en suggereert dus als alternatief vooralsnog een opt-in-regeling. 

Google heeft aangegeven teleurgesteld te zijn over de uitspraak. Het settlement bood de mogelijkheid miljoenen boeken toegankelijk te maken die anders niet of zeer moeilijk beschikbaar zijn, aldus Google.  Ook voor de uitgevers- en auteursorganisaties die bij de overeenkomst betrokken waren is het een tegenvaller. Zij zullen weer het gesprek met Google aan moeten gaan over een nieuwe werkbare overeenkomst. John Sargent van uitgeverij Macmillan stelde namens een groep uitgevers dat zij bereid zijn te kijken naar de voorwaarden van de overeenkomst zodat die voor de rechter wel aanvaardbaar zijn.

NRC Handelsblad stelt dat er afgezien van commerciële bezwaren volgens critici ook ideële bezwaren aan de overeenkomst kleven en verwijst in dit verband naar uitspraken van mediatheoreticus Geert Lovink, die in 2010 stelde wél een groot voorstander te zijn van het digitaliseren van boeken, maar het gevaarlijk te vinden dat één bedrijf dat doet. De uitvoering en het onderhoud kan volgens Lovink prima worden uitbesteed aan bedrijven, mits de verantwoordelijkheid maar ligt bij overheidsinstellingen als het Nationaal Archief of de Nederlandse bibliotheken, aldus NRC.

Op 25 april komen de partijen weer bij elkaar voor een zogenoemde status conference, en dan zal er mogelijk meer duidelijk worden  over Googles reactie en het vervolg.




Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie